UNDRIP in Plains Cree

The United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples (UNDRIP) was adopted by the General Assembly on Thursday, 13 September 2007, by a majority of 143 states in favour, 4 votes against (Australia, Canada, New Zealand and the United States) and 11 abstentions (Azerbaijan, Bangladesh, Bhutan, Burundi, Colombia, Georgia, Kenya, Nigeria, Russian Federation, Samoa and Ukraine).

The declaration finally received Royal Assent and came into force in Canada on June 21, 2021.

On July 13, 2021, Department of Justice Canada released kâ-mâmawi-kahpisocik ôma itwêwin ohci iyiniw-asocikêwasinahikan: the Plains Cree edition of the United Nations Declaration of the Rights of Indigenous Peoples. They even announced it in Plains Cree:

ôma tahtoskânêsiwak wîcihitowin ohci nêhiyawak ê-miyikowisiniwaw ihtakon êkwa isi paskwâwinîmowin

As we share it here, we’re wishing we knew who to credit for this significant and challenging work of translation that gives an impressive example of Plains Cree as a 21st-century language, that can be used to teach language and rights together at the same time, and to reinforce that right to language and culture.

As you read through (sorry there is no audio – yet), pay special attention to Article 13, which refers to the right to know and use language, histories, and oral traditions. These are the rights that are most consistently addressed by our work at the Cree Literacy Network.

We’re providing it here in two forms: a link to download the PDF, and the text as text. (English versions of the Declaration can be found in this earlier post (in both the full formal edition, and in the Adolescent-friendly edition prepared by Cindy Blackstock).

undrip_plains-cree_eng

tahtoskânêsiwak wîcihitowin

owiyasiwêwin kî-pakitêyihcikatêw ohci kihci-mâmawapiwin
ispîhk 13 nôcihitowi-pîsim 2007

[namôya kiskinawâcihcikâtêw isi kihci-mâmawihitowin (A/61/L.67 êkwa Add.1)]

61/295. kâ-mâmawi-kahpisocik ôma itwêwin ohci iyiniw-asocikêwasinahikan

ôma kihci-mâmawapiwin,

ka-kanawâpahcikâtêk wîhtamâkêwin ôma mamiskômiwêwin ohci ayisiyiniw omiyikowisin mâmawohkamâkêwak ka-itastêk pîhci ita oyasiwêwin 1/2 ohci 29 pâskâwihowi-pîsim 2006Footnote1, êkwânima ohci mâmawohkamâkêwak kî-pakitêyihcikatêw ôma masinahikêwin ohci kâ-mâmawi-kahpisocik ôma itwêwin ohci iyiniw-asocikêwasinahikan,

kiskisohiwêwin ôma oyasiwêwin 61/178 ohci 20 pawâcakinasîsi-pîsim 2006, êkwânima ohci kî-wiyasiwâtamwak ta-otamêyihta itêyihtamowinahk ohci êkwa wâskâwêwin ohci ôma wîcihitowin ta-pakitinakatêk ayiwâkês ispayiwin kiki kiskinohtahiwêwin ohci, êkwa mîna kî-wiyasiwâtamwak ta-kêsihtahk itêyihtamowinahk pâmwayês ta-pônihtahk ôma nikotwâsomitanaw-pêyak mâmiskôcikâtêwin ohci ôma kihci-mâmawapiwin,

pakitêyihcikatêwin ôma kâ-mâmawi-kahpisocik ôma itwêwin ohci iyiniw-asocikêwasinahikan ka-itastêk pîhci ita akwascikêwin isko anohc oyasiwêwin.

107th kahkiyaw mâmawapiwin
13 nôcihitowi-pîsim 2007

takwascikêwin

kâ-mâmawi-kahpisocik ôma ohci iyiniw-asocikêwiniwâwa

ôma kihci-mâmawapiwin,

kiskinohtahiwêwin-isi itâpatisiwin êkwa itasiwêwin ohci nahêyihtowin ohci ôma kâ-mâmawi-kahpisocik, êkwa tâpowakêyihtamowin-isi kisihcikêwin ohci ôhi nâkatêyihtamowina ka-mâcihtâhk ohci tahtoskânêsiwak isi tipêyimowin asici ôma nahêyihtowasinahikan,

kêhcinâhowin êkwâniki iyiniwak pêyakwan ê-isi-wâpamitowak ôki kahkiyaw kotakak ayisiyiniwak, êkota nisitawêyihtâkwan ôma miyikosiwin ohci kahkiyaw ayisiyiniwak takî-pâ-pîtos, ta-itêyihtâkosicik pâ-pîtos, êkwa ta-manâcihisicik êwâko ohci,

kêhcinâhowin mîna kahkiyaw ayisiyiniwak wîcihiwêwak nanâtohk êkwa ka-pîsâkwahk pimatisiwin êkwa isîhcikêwina, êkwânihi kistastâw êwako isi iyinihkêwin ohci ayisiyinîwiwin,

kêhcinâhowin ayiwâkês kahkiyaw itasiwêwinahk, wiyasiwêwina êkwa paminikêwin kîsihcikâtêw ohci ahpô sôhkêpitam takahki nîkânîstamâkêwin ohci ayisiyiniwak ahpô ayisiyiniw isi nîkânîhtâwin ohci pêyakoskânîwin ahpô nanâtôhkôskânêsîwin, ayamihâwin, pêyakoskânîwin ahpô isihcikêwin nanâtohk isi namôya pîtotêyihtamowin, mitoni namôya pakitinkâtêw, pakwâtikosiwin, mâskôc macêyihtâkwan êkwa ayisiyinîwiwin mâyi-tôtamowin,

kâwikêhcinâhowin êkwânima iyiniwak, ka-isi-âpacihtâhk omiyikosiwin, pakitêyihtamowin ohci pikwêtowahk pakwâtitowin,

nâkatohkêwin êkwânima iyiniwak kî-kakwâtakihtâwak ohci kwayiki-pakwâtikisowin ta-kî-itôtamâkahk ohci, asici kotaka kîkway, oyahkohtêwin êkwa ânwêhtamowin ohci otaskiy, askîwin êkwa wîcihiwêwina, êwâko ohci kipihtinikasowak ta-âpacihtâcik, âsônê, omiyikosiwin nîsôhkamâtowin yahkikiwin-isi tipêyimowin asici wiya okwêtamâwin êkwa opapakwatêyihtamowin,

nisitawêyihtâkwan ôma ka-nîkânêyihtâkwahk ohci kwêtamâwin isi manâcihêwêwin êkwa ta-nîkanipayihtahk ôma ka-kaskihtamâsohk miyikosiwin ohci iyiniwak êkwânima kâhcitinikatêw ohci opimohtêstamakêwina, sôniyâhkêwin êkwa nîkâninikâsowin êkwa ohci isîhcikêwina, kâkîsimôwinihk, kayâsêskamik êkwa tâpôwakiyihtamowin, âsônê omiyikosiwihk otaskiwin, askîwin êkwa wîcihiwêwina,

nisitawêyihtâkwan mîna ôma ka-nîkânêyihtâkwahk kwêtamâwin isi manâcihêwêwin êkwa ta-nîkanipayihtahk ôma miyikosiwin ohci iyiniwak wîhcikâtêw pîhci ostêsimâwoyasiwêwina, têpakêyimowina êkwa kotaka ka-otôcikêmakâkihk têpakêyimowina asici kâ-mâmawi-piskihtâpisocik,

nakiskâtamowin ôma itêyihtamowin êkwânima nêhiyawak mâmawohkamâtowak kiki opimohtêstamakêwina, sôniyâhkêwin, nîkâninikâsowin êkwa isîhcikêwina miyonâkohtâwin êkwa ta-isi pônipayik kahkiyaw itowahk pakwâtitowin êkwa pakwâtikisowin ispîhk ka-itahkamikahk,

sôhkêyihtam êkwânima nêhiyawak onisohkamâkêwin ohci pâsci-kisiskâpayihcikêwin ka-osâmi wêyihtamihikôt êkwa otaskiy, askîwin êkwa wîcihiwêwina ta-pihkohtâw ta-kanawêyihta êkwa ta-sôhkêpayihta otasihkêwina, isîhcikêwina êkwa isîhcikêwina, êkwa ta-nîkanipayihtahk opâsci-kisiskâpayihcikêwin isi tipeyimowin asici opakosêyimowin êkwa kwêtamâwin,

nisitawêyihtâkwan êkwânima manâcihêwêwin kiki nêhiyaw kiskêyihtamowin, isîhcikêwina êkwa onakayâskamowin isîhcikêwin wîcihiwêw isi ahkami êkwa nahiyikohk pâsci-kisiskâpayihcikêwin êkwa katawa pimipayihtâwin ohci ôma wâsakâskamihtawin,

nîkânêyihtâkwan ôma pakitinikêwin masâskoniwêwin ohci askiy êkwa askîwin ohci nêhiyawak isi pêyâhtakêyimowin, sôniyâhkêwin êkwa nîkâninikâsowin yahkohtêwin êkwa pâsci-kisiskâpayihcikêwin, nisitohtamowin êkwa otôtêmowin tastaw tahtoskânêsiwak êkwa ayisiyiniwak ohci ôma askiy,

nisitawêyihtâkwan âsônê ôma miyikosiwin ohci nêhiyaw wîtokîmâkanak êkwa mâmawâyâwinihk ta-kanawêyihtahk mâtinamakêwin nâkatohkâtêwin kiki ohpihikasowin, nakacihtamohiwêwin, kiskinwahamâkêwin êkwa miyo-wâyâwin ohci ocawasimisa, âhkamêyihtamowin asici ôma awâsis omiyikosiwin,

itêyihtamowin êkwânima miyikosiwin wîhcikâtêw pîhci ostêsimâwoyasiwêwina, têpakêyimowina êkwa kotaka ka-tôcikêmakakihk têpakêyimowina âyîtawâyihk kihci-môhkomâninâhk êkwa nêhiyawak êkwânihi, atiht nâkatohkêwina, pisiskêyihtamowin ohci misiwêskamik nâkatohkâtêwina, nâkatêyihtamowin, nâkatohkâtêwin êkwa isi-ayâwin,

itêyihtamowin mîna êkwânima ostêsimâwoyasiwêwina, têpakêyimowina êkwa kotaka ka-tôcikêmakakihk têpakêyimowina, êkwa ka-isi wîcihitohk wiyawâw, êkwânihi nîkânîhtâwin kiki ê-sôhkêpayik wiciwâkanihtowin âyîtawâyihk nêhiyawak êkwa kihci-môhkomâninâhk,

nisitawinamowin êkwânima ôma nahêyihtowin ohci tahtoskânêsiwak wîcihitowin, ôma misiwêskamik sipwêpayihtâwin ohci sôniyâhkêwin, nîkâninikâsowin êkwa isîhcikêwina miyikosiwinFootnote2 êkwa ôma misiwêskamik sipwêpayihtâwin ohci tipêyimisowin êkwa opimohtêstamakêwina miyikosiwinFootnote2, êkwa mîna ôma vienna wîcihitowin êkwa itôtamâkêwin isi pimipayihtâwinFootnote3, wîhtam ôma kihci-itasiwâtêwin ohci miyikosiwin isi âsawi-tipêyimisowin ohci kahkiyaw ayisiyiniwak, isi okimâwêyihtâkwan êkwânima sêhkê kîsêyihtam opimohtêstamakêwina nîkâninikâsowin êkwa sêhkê nocihtaw isi osôniyâhkêwin, nîkâninikâsowin êkwa isîhcikêwina miyonâkohtâwin,

mâmitonêyihtamowin êkwânima nama kîkway pîhci ôma wîcihitowin ta-kî-âpatan ta-ânwêyihcikatêk pikwîtowahk ayisiyiniwak omiyikosiwiniwaw isi âsawi-tipêyimisowin, ka-âpacihtâhk nahêyihtowin asici misiwêskamik itaskinahk wiyasiwêwin okimâwêyihtâkwan êkwânima sêhkê kîsêyihtam opimohtêstamakêwina nîkâninikâsowin êkwa sêhkê nocihtaw isi osôniyâhkêwin, nîkâninikâsowin êkwa isîhcikêwina miyonâkohtâwin,

mâmitonêyihtamowin êkwânima namakîkway pîhci ôma wîcihitowin ta-kî-âpatan ta-ânwêyihcikatêk pikwîtowahk ayisiyiniwak omiyikosiwiniwaw isi âsawi-tipêyimisowin, ka-âpacihtâhk nahêyihtowin asici misiwêskamik itaskinahk wiyasiwêwin,

sôhkêyihtam êkwânima ôma nisitawêyihcikêwin ohci nêhiyawak omiyikosiwiniwaw pîhci ôma wîcihitowin ta-miyonâkohtât nahipayiwin êkwa mâmawohkamâtowin relations âyîtawâyihk ôma kihci-môhkomâninâhk êkwa nêhiyawak, kîsihcikâtêw isi itasiwêwin ohci kihci-itasiwêwin, onîkânîwak kâ-nîkânapîstâkoyâhkok, manâcihêwêwin kiki ayisiyiniw omiyikosiwin, namôy-pakwâtitowin êkwa tâpowakêyihtamowin,

sîhkihkêmowin kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-pimitisaha asici mîna sôhkêsihcikêwin kahkiyaw onâkatêyihtamowina ka-isi-akwamohcikâtêw itêhkê iyiniwak sîpâ misiwêskamik âpacihcikana, âsônê êkwânihi ka-nisitohcikâtêk isi ayisiyiniw omiyikosiwin, pîkiskwasôwêwin mîna mâmawohkamâtowin asici nâkatohkêwin isi ayisiyiniwak,

nîkânêyihtâkwan êkwânima ôma tahtoskânêsiwak wîcihitowin astêw ê-kistêyihtâkwa mîna âsawi-âhkamêyihtamowin pimohtêstamakêwin ka-atoskatahk isi paminikêwin mîna kanawêyihcikâtêw ohci ôma iyiniwak omiyikosiwiniwâw,

tâpwêyihtamowin êkwânima ôma wîhtamâkêwin nawac ayiwâkês ê-kistêyihtâkwa ka-ayahkohtê nîkânihk kiki ôma nisitawêyihcikêwin, nîkanipayihtahk mîna kanawêyihcikâtêwin ohci miyikosiwin mîna tipêyimisowin ohci iyiniwak êkwa mîna ôma pâsci-kisiskâpayihcikêwin ohci kwayaskwêyihcikêwin waskawêwina ohci ôma tahtoskânêsiwak wîcihitowin itêhkê ôma waskawêwin,

nisitawêyihtâkwan êkwa kâwi-kêcinâhowin êkwânima iyiniwak ê-kaskihtamâsocik asici namôya kîkway pakwâtitowinihk-isi kahkiyaw ayisiyiniw omiyikosiwin nisitawêyihtâkwan misiwêskamik itaskinahk wiyasiwêwin, êkwa êkwânima iyiniwak ayâwak mâmawihitowin miyikosiwin êkwânihi kihci-opimatisiwin, miyowâyâwin êkwa mîna kistêyihtâkwan pâsci-kisiskâpayihcikêwin-isi ayisiyiniwak,

nisitawêyihtâkwan êkwânima ôma ayimipayiwin ohci iyiniwak nanâtohk ohci itêhkêskamik-isi itêhkêskamik êkwa ohci askininahk-isi askininahk mîna êkwânima ôma mitoni kistêyihtâkwan ohci misiwêskamik êkwa itêhkêskamik nisitawêyihcikâtêwin êkwa nanâtohk kayâsêskamik mîna isîhcikêwina paminikêwin ta-kî-pisiskêyihcikâtêkihk,

kihci-tâpwêkam wihtamâkêwin êkwanihi ôhi kâ-mâmawi-kahpisocik ôma itwêwin ohci iyiniw-asocikêwasinahikan tâpwêhtamowin ohci pihkohtâwin ta-nocihtahk-isi kîhkâtêyihtâkwan wiciwâkanihtowin êkwa mâmawi-manâcihêwêwin:

piskihtasinahikêwin 1

iyiniwak ayâwak miyikosiw miywâtisiwin, mâmawihk-isi ahpô isi-ayisiyiniwit, ohci kahkiyaw ayisiyiniw miyikosiwin mîna kihci-tipêyimisowin ka-nisitawêyihtâkwahk pîhci ôma nahêyihtowin ohci tahtoskânêsiwak wîcihitowin, ôma misiwêskamik wîhtamâkêwin ohci ayisiyiniw miyikosiwinFootnote4 mîna misiwêskamik ayisiyiniw miyikowisiw wiyasiwêwin.

piskihtasinahikêwin 2

iyiniwak êkwa ayisiyiniwak ta-kî-paspîcik mîna pêyakwan iyikohktawin isi kahkiyaw kotakak ayisiyiniwak êkwa ayisiyiniwak êkwa ayâwak ôma miyikosiwin ta-paspît ohci pikwîtowahk pakwâtitowin, ka-âpacihtâhk ohci omiyikosiwin, âsônê êkwânihi ohcipayiwin ohci tânitê iyiniw ê-ohcêt ahpô onisitawêyihtâkosiwin.

piskihtasinahikêwin 3

iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-âsawi-tipêyimisocik. okimâwêyihtâkwan êkwânima miyikosiwin ka-sêhkê kîsêyihtam opimohtêstamakêwina nîkâninikâsowin êkwa sêhkê nocihtaw isi osôniyâhkêwin, nîkâninikâsowin êkwa isîhcikêwina miyonâkohtâwin.

piskihtasinahikêwin 4

iyiniwak, ka-isi-âpacihtâhk omiyikosiwin ta-âsawi-tipêyimisocik, ayâwak ôma miyikosiwin ta-tipêyimisocik ahpô âsawi-tipêyimisowin pîhci pisiskêyihtamowina kihcinâkwan ohci pîhci mîna tipiyaw nâkatohkêwina, êkwa mîna sâpo-isi kiki-sôniyâwi-wîcihisowin-isi otâsawi-tipêyimisowin.

piskihtasinahikêwin 5

iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-kanawêyihta êkwa ta-sôhkêpayihta onisitawêyihtâkosiwin pimohtêstamakêwina, katawâhk, sôniyâhkêwin, nîkâninikâsowin êkwa isîhcikêwina otasihkêwina, mêkwâc ê-kanawêyihcikâtêk omiyikosiwiniwâw ta-wîcihiwêt mâwaci êwakohk, kîspin nawasônam, pîhci ôma pimohtêstamakêwina, sôniyâhkêwin, nîkâninikâsowin êkwa isîhcikêwina pimatisiwin ohci kihci-môhkomâninâhk.

piskihtasinahikêwin 6

tahto-iyiniw awa miyikosiw pêyakoskânîwin.

piskihtasinahikêwin 7

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiw pimatisiwin, maskawâtisiwin mîna itâpatakêyimowin kanâci-pimâtisiwin, tipêyimisowin mîna pêyâhtak pisiskêyihcikêwin ohci ayisiyiniw.
  2. iyiniwak ayâwak ôma mâmawihitowin miyikosiwin ta-pimatisicik isi tipêyimisowin, pêyâhtakêyimowin êkwa pêyâhtak pisiskêyihcikêwin isi onisitawêyihtâkosiwin ayisiyiniw êkwa namôya natawêyihtâkosiw isi pikwîtowahk mâtahpinatêwin ahpô pikwîtowahk mâyi-tôtakêwin, tâpiskôc sâkohcihiwêwin ohci ocawasimisa ta-maskamihk ohci ôma mâmawihitowin ahpô kotak mâmawihitowin.

piskihtasinahikêwin 8

  1. iyiniwak êkwa ayisiyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin namôya ta-natawêyihtâkosiw sâkohcihiwêwin kiscâyâwin ahpô misiwanâcihcikêwin ohci osîhcikêwin.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-pakitinam ê-sôhkêyihtâkwahk pimipayihtâwina kiki nakinkêwin ohci, mîna mêskotastâwin kiki:
    1. pikwîtowahk wâskâwêwin êkwânima ka-oyâpahcikâtêk ahpô misiwanâtahkamikisiwin-isi ânwêyihcikêwin ohci wiyawâw okanâci-pimâtisiwin-isi onisitawêyihtâkosiwin ayisiyiniw, ahpô ohci isîhcikêwina kistêyihtcikatewina ahpô pêyakoskânîwin nisitawêyihtâkosiwin.
    2. pikwîtowahk wâskâwêwin êkwânima ka-oyâpahcikâtêk ahpô misiwanâtahkamikisiwin ohci ânwêhtamowin ohci otaskiy, askîwin ahpô wîcihiwêwina.
    3. pikwîtowahk ohci sâkohcihiwêwin ihtasiwin kwêskinâkohtâwin ka-oyâpahcikâtêk ahpô misiwanâtahkamikisiwin ohci pîkonikâtêwin ahpô misiwanâcihcikêwin pikwîtowahk omiyikosiwiniwaw.
    4. pikwîtowahk ohci sâkohcihiwêwin kiscâyâwin ahpô âniskômohcikêwin.
    5. pikwîtowahk ohci kiyâskiwin ta-asocikatêk-isi ta-nîkanipayihtahk ahpô sîhkihkêmowin pakwâtitowin ahpô pêyakoskânîwin pakwâtitowin itamon itêhkê wiyawâw.

piskihtasinahikêwin 9

iyiniwak êkwa ayisiyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-tipêyihtâkosit isi iyiniw mâmawâyâwinihk ahpô askiwinihk, isi tipêyimowin asici ôma onakayâskamowin êkwa iyinihkêwin ohci ôma mâmawâyâwinihk ahpô askiwinihk ka-nâkatohkâtêk. namôya pikwîtowahk pakwâtitowin ta-kî-ispayik isi ohci ôma ka-âpacihtâhk itowahk miyikosiwin.

piskihtasinahikêwin 10

iyiniwak namôya kîkway ta-kî-sâkohcihihk ta-maskamihk ohci otaskiy ahpô askîwin. namôya âhcipicîhiwêwin ta-ispayin êkâ kîkway ôma pakitêyihtamowin, mwayî mîna kiskêyihtamohiwêwin têpakêyimowin ohci iyiniwak ka-nâkatohkâtocik êkwa mîna mwêstas ispîhk nahêyihtowin-isi kwayask-itôtamowin êkwa kêyiwêhk mêskotastâwin êkwa, kîspin mâskôt, asici nawasônikêwin ta-mînosihtahk.

piskihtasinahikêwin 11

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-âpacihtât mîna ta-pasikônahk isîhcikêwina nakayâskamowin êkwa iyinihkêwin. asici mîna ôma miyikosiwin ta-pisiskêyihta, manâcihtaw mîna osihcikatêw ka-miyaskamihk, mêkwâc ôma mîna nîkânihk kêhcinâhowiwin ohci osîhcikêwina, tâpiskôc kâ-wâhtîkêcik êkwa pêci-nâway kayâs, kayâ-âpacihcikana, pamihtâwin, isistawin, pimipayihtâwin êkwa tâpasinahikêwina mîna kâ-nîkamohk âpô nîmihitowin êkwa âcimostâkêwin-masinahikêwin.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-pakitinam mêskotastâwin sâpô sôhkêyihtâkwan pimipayihtâwin, êkwânima ta-kî-asici astêw tipahikêwin, nîsôhkamâtowin yahkikiwin asici iyiniwak, asici mîna manâcihêwêwin isi osîhcikêwina, iyinîsiwin, ayamihawin mîna ayamihêwâtisiwin âpacihcikan ta-otinikâtêk asici namôya kiskeyihtamihiwewin opakitêyihtamowin, mwayî mîna kiskêyihtamohiwêwin têpakêyimowin ohci ahpô isi pîkonikâtêw owiyasiwêwina, nakayâskamowin êkwa iyinihkêwin.

piskihtasinahikêwin 12

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin-isi kêhcinâhowiwin, isîhcikêwin, osîhtcikâtêwin mîna kiskinwahâmkêw oayamihêwâtisiwin mîna ayamihawin isîhcikêwina, iyinihkêwin êkwa isistawin; ôma miyikosiwin ta-pisiskêyihtcikâtêk, kanawêyihcikâtêw, mîna ayâw pîhtikwêwin-isi kâtanohk otayamihawin mîna isîhcikêwina ayâyawin; ôma miyikosiwin isi ta-âpacihtahk mîna tipêyihtahk ohci onêhiyaw-isîhcikêwin âpacihcikana; êkwa ôma miyikosiwin isi ôma kâ-pê-kîwêhtitâhk kîkwaya ohci ayisiyiniw omiyawa.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-natonam ta-pakitinikâtêk pihtikwêwin êkwa/ahpô repatriation ohci iyiniw-isîhcikêwin âpacihcikana mîna ayisiyiniw omiyaw ayâwin sâpô kêyiwêhk, kîhkânâkwan mîna sôhkêyihtâkwan âpacihcikana osîhtcikâtêw pîhci nîsôhkamâtowin asici iyiniwak ka-nâkatohkâtocik.

piskihtasinahikêwin 13

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-pasikônahk, ka-âpacihtât, ka-osîhtamâsot mîna pihkohtâw isi nîkânihk aniskaciwin­ okayâsêskamik ohci, pîkiskwêwina, ayamiwin isîhcikêwina, iyiniwâtisiwin, masinahikêwin âpacihcikana êkwa âcimostâkêwin-masinahikêwin, êkwa ta-mâmiskôtahk mîna ta-kanawêyihta owîhowina kiki mâmawâyâwinihk, itahtwayak mîna ayisiyiniwak.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-otinam ê-sôhkêyihtâkwa towihkâna ta-kêhcinâhiwêt êkwânima ôma miyikosiwin kanawêyihcikâtêw êkwa mîna ta-kêhcinâhiwêt êkwânima iyiniwak ta-kî-nisitohtamwak mîna nitisihtakosowak pîhci opimohtêstamakêwina, katawâhk mîna opaminikêwin itasiwêwina, ita ka-natawêyihtâkwahk sâpô ôma wiyasiwêwin ohci otitwêstamâkêwin ahpô ohci kotaka nahiyikohk âpacihcikana.

piskihtasinahikêwin 14

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-osîhtât mîna ta-tipêyihta okiskinwahamâkêwin pamihcikêwin êkwa otasihkêwina pakitinam kiskinwahamâkêwin-isi opîkiskwêwina, isi kwayas isîhcikêwin kiki-osîhcikêwina pamihcikêwin ohci kiskinwahamâkêwin mîna kiskêyihtamowin.
  2. iyiniwak, âsônê awâsisak, ayâwak ôma miyikosiwin-isi kahkiyaw yahkohtêwin mîna itowahk ohci kiskinwahamâkêwin ohci ôma kihci-môhkomâninâhk êkâ kîkway pakwâtitowin.
  3. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-kî, nîsôhkamâtowin yahkikiwin asici nêhiyawak, otinam ê-sôhkêyihtâkwahk towihkâna, kiki isi nêhiyawiyiniwak, âsônê awâsisak, asici êkwâniki ka-wîkicik awasitê ohci omâmawâyâwinihk, ta-ayâcik pîhtikwêwin, kîspin mâskôt, isi kiskinwahamâkêwin wiya isi nakayâskamowin mîna pakitinikâtêw isi opîkiskwêwin.

piskihtasinahikêwin 15

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin-isi ôma mamihcâyâwin êkwa nanâtohk ohci osîhcikêwina, nakayâskamowina, kayâsêskamik mîna pakosêyimowin êkwânihi nahiyikohk kiskinawâcihcikâtêw pîhci kiskinwahamâkêwin mîna tipiyaw kiskêyihtamohiwêwin.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-otinam ê-sôhkêyihtâkwa towihkâna, isi pîkiskwasôwêwin mîna mâmawohkamâtowin asici iyiniwak ka-nâkatohkâtocik, ta-nôtinahk pakwâtitowin mîna ta-âhtascikâtêk pakwâtitowin êkwa mîna ta-nîkanipayihtahk sîpiyawêsiwin, nisitohtamowin mîna miyo-wîcihitowin tastaw nêhiyawak êkwa kahkiyaw kotak pahki ohci askiy.

piskihtasinahikêwin 16

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-osîhtat tipiyaw owîhtamâkêwin isi opîkiskwêwina êkwa ta-ayâcik pîhtikwêwin isi kahkiyaw itowahk ohci namôy-iyiniw wîhtamâkêwin asici namôya pakwâtitowin.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-otinam ê-sôhkêyihtâkwa towihkâna ta-kêhcinâhiwêt êkwânima kâ-mâmawi-piskihtâpisocik-tipêyihcikêwin wîhtamâkêwin katawa kiskinawâcihihêw iyiniw nanâtohk isîhcikêwina. kihci-môhkomâninâhk, asici namôya pakwâtitowin ta-kêhcinâhowêt iyawis tipêyimisowin ohci mâmiskôcikêwin, ta-kî-sîhkihkêmowêt tipiyawê ka-tipêycikâtêk wîhtamâkêwin is ta-mitoni kiskinawâcihihêw iyiniw nanâtohk isîhcikêwina.

piskihtasinahikêwin 17

  1. iyiniwak êkwa ayisiyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-cîhkêyihta kahkiyaw iyawis omiyikosiwin osîhtcikâtêwin sîpâ kwayaskwêyihcikêwin misiwêskamik mîna ota askiy atoskêwin wiyasiwêwin.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-kî-pîhci pîkiskwasôwêwin mîna mâmawohkamâtowin asici iyiniwak ta-otinahkik nisitawêyihcikâtêw towihkâna ta-kanawêyihcikâsocik iyiniw awâsisak ohci sôniyâhkêwin âpacihtamôhiwêwin êkwa ohci ta-itotahkik pikwîtowahk atoskêwin êkwânima ta-kî-ayiminakwan ahpô ta-âyimihiwêw asici awâsis okiskinwahamâkêwin, ahpô ta-kî-kakwâtakihtâkwan isi awâsis omiyw-âyâwin ahpô maskawâtisiwin, itâpatakêyimowin, ayamihêwâtisiwin, kwayaskwâtisiwin ahpô nîkâninikâsowin pâsci-kisiskâpayihcikêwin, ta-mâmitonêyihcikatêk wiyawâw kihci kâkihcisâyâwin êkwa kistêyihtâkwan ohci okiskinwahamâkêwin kiki wiyawâw osôhkâtisiwin.
  3. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin namôya ta-natawêyihtâkosiw-isi pikwîtowahk pakwâtitowin kahkanowin ohci atoskêwin mîna, asici kotaka kîkway, otatoskêwin ahpô kaskihcikêwin.

piskihtasinahikêwin 18

iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-wîcihiwêcik oyasiwêwin-osihtawin pîhci pîkiskwâtamowina êkwânihi ta-kî-ayâcihtaw omiyikosiwiniwaw, sâpô pimohtêstamakêwak ka-nawasônamâsôcik isi tipeyimowin asici opimipayihtâwina, êkwa mîna ta-pisiskêyihtcikâtêk êkwa osîhtcikâtêw wiyawâw ohci iyiniw oyasiwêwin-osihtawin tasihkêwina.

piskihtasinahikêwin 19

kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-wîhtam mîna mâmawohkamâtow isi tâpowakêyihtamowin asici nêhiyawak ka-nâkatohkâtocik sâpô opimohtêstamakêwa tasihkêwina kiki isi ta-kâhcitinahk opakitêyihtamowin, mwayî mîna kiskêyihtamohiwêwin têpakêyimowin ohci pâmwayês môsâhkinamwak mîna sôhkêsihcikêwin wiyasiwêwin ahpô pimohtêstamakêwin towihkâna ta-kî-wanâhikocik.

piskihtasinahikêwin 20

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-pisiskêyihta mîna osîhtcikâtêwin opimohtêstamakêwina, sôniyâhkêwin mîna nîkâninikâsowin pamihcikêwin ahpô otasihkêwina, ta-mînopayik cîhkêyihtamowin sâpo isi opimatisiwin paminikêwin mîna pâsci-kisiskâpayihcikêwin, êkwa mîna ta-mâmawohkamâtow sêhkê ohci kahkiyaw onakayâskamowin mîna kotaka sôniyâhkêwin tasihkêwina.
  2. iyiniwak ka-kicimâkisit ohci opimatisiwin paminikêwin êkwa pâsci-kisiskâpayihcikêwin kaskihtamâsow isi kwayask-itôtamowin mîna kêyiwêhk mêskotastâwin.

piskihtasinahikêwin 21

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin, asici namôya pakwâtitowin, ta-isi miyonâkohtât ô-sôniyâhkêwin mîna nîkâninikâsowin kahkanowin, tâpiskôc, asici kotaka kîkway, pîhci isi kiskinwahamâkêwin, atoskêwin, kiskinwahamâkêwin nakacihtamohiwêwin êkwa kâwi-nakacihtamohiwêwin, wâskahikana, kanâtisiwin, miyw-âyâwin êkwa nîkâninikâsowin pêyâhtak pisiskêyihcikêwin.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-otinam ê-sôhkêyihtâkwa towihkâna êkwa, ita nahiyikohk, kihci towihkâna ta-kêhcinâhot âhkami miyonâkohtâwin ohci osôniyâhkêwin êkwa nîkâninikâsowin kahkanowin. âsônê nâkatohkêwin isi ôma miyikosiwin êkwa kihci kwêtamâwin ohci iniyiw kêhtê-aya, iskwêwak, oskâyak, awâsisak êkwa ayisiyiniw asici mâskisiwin.

piskihtasinahikêwin 22

  1. âsônê nâkatohkêwin isi ôma miyikosiwin êkwa kihci kwêtamâwin iyiniw kêhtê aya, iskwêwak, oskâyak, awâsisak êkwa ayisiyiniw asici mâskisiwin pîhci ôma paminikêwin ohci ôma wîhtamâkêwin.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-otinam towihkâna, isi nîsôhkamâtowin asici iyiniwak, ta-kêhcinâhiwêt êkwânima iyiniw iskwêwak mîna awâsisak cîhkêyihtam iyawis kahkiyaw kanawêyihcikâsowin mîna kêhcinâhiwêw asicâyihk ohci kahkiyaw itowahk mâyi-tôtamakêwin êkwa pakwâtitowin.

piskihtasinahikêwin 23

iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-kîsêyihtam mîna osîhtcikâtêwin nîkânêyihtâkosiwin êkwa pimipayihtâwin kiki ka-isi âpacihtâhk omiyikosiwin ta-pâsci-kisiskâpayihcikêwin. âsônê, iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-kî-kakâyawi mâmawohkamwak pîhci osîhtcikâtêwin mîna ta-âhkamêyihtamhk miyw-âyâwin, wâskahikana êkwa kotaka sôniyâhkêwin mîna nîkâninikâsowin pimipayihtâwina ka-wanâhikocik êkwa, mitoni mâskôt wâhyawês, ta-paminikêw itowahk pimipayihtâwina sâpô wiyawâw otasihkêwina.

piskihtasinahikêwin 24

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin isi maskihkiya onakayâskamowin êkwa ta-pisiskêyihtcikâtêk omiyw-âyâwin isîhcikêwina, asici mîna mâwacihcikêwin ohci nîkânêyihtâkwan maskihkîwopakwa, pisiskiwak êkwa askiy âpacihcikana. iyiniwak mîna ayâwak ôma miyikosiwin isi pîhtikwêwin, asici namôya pikwîtowahk pakwâtitowin, isi kahkiyaw nîkâninikâsowin mîna miyw-âyâwin pamîstakêwina.
  2. iyiniwak ayâwak pêyakwan miyikosiwin iyawis ta-cîhkêyihtahk ôma kihci iyikohk ohci maskawâtisiwin mîna itâpatakêyimowin miyw-âyâwin. kihci-môhkomâninâhk ta-otinam ka-natawêyihtâkwa yahkohtêw asici wapahcikâtêwin ta-pihkohtât nasihkâc iyawis ohci ôma miyikosiwin.

piskihtasinahikêwin 25

iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-kanawêyihta êkwa ta-sôhkêpayihta onisitawêyihtâkosiwin ayamihêwâtisiwin wâhkôhtowin asici wiyawâw onakayâskamowin tipêyihcikêwin ahpô êtikwê isi otinikâtêw mîna âpacihcikâtêw askiy, askîwin, nipiy êkwa coastal kihcikamîhk êkwa kotaka wîcihiwêwina mîna ta-kanawêyihta onâkatêyihtamowina kiki nîkânihk aniskaciwin ispîhtêyihtâkwan isi ôma.

piskihtasinahikêwin 26

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin isi askiy, askîwin mîna wîcihiwêwina êkwânihi ka-kî-kayâsêskamik tipêyihtahkik, âpacihtâwak ahpô âpatan ahpô kahcitinam.
  2. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-tipêyihtahkik, âpacihtâwak, osîhtcikâtêwin mîna ta-paminahk ôma askiy, askîwin êkwa wîcihiwêwina êkwânima ka-tipêyihtahk êwako ohci kayâsêskamik tipêyihcikêwin ahpô kotak kayâsêskamik atoskêwin ahpô âpacihtawin, êkwa mîna êkwanihi ka-kî-kâhcitinahk.
  3. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-mêkiw katawâhk nisitawêyihcikêwin mîna kanawêyihcikâsowin isi ôhi askiy, askîwin mîna wîcihiwêwina. itowahk nisitawêyihcikêwin ta-kî-paminikâtêk asici manâcihêwêwin isi ôma iyinihkêwin, isîhcikêwina êkwa askiy tipêyihcikêwin pamihcikêwin ohci nêhiyawak ka-nâkatohkâtocik.

piskihtasinahikêwin 27

kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-osîhtat mîna paminam, nîsôhkamâtowin yahkikiwin asici iyiniwak ka-nâkatohkâtocik, kêyiwêhk, âsawi-tipêyimisowin, nisitohtamowin, yôhtêkotêw mîna kîhkânâkwan paminikêwin, mêkiw nisitawêyihcikêwin isi iyiniwak wiyasiwêwina, isîhcikêwina, iyinihkêwin mîna askiy tipêyihcikêwin pamihcikêwin, ta-nisitawêyihtâkwan mîna ta-wiyasiwâtahk ôma miyikosiwin ohci iyiniwak ispîhtêyihtâkwan isi otaskiy, askîwin mîna wîcihiwêwina, asici êkwani ka-kî-kayâsêskamik tipêyihtahkik ahpô âpacihtâwak ahpô âpatan. iyiniwak ta-kî-ayâwak ôma miyikosiwin ta-wîcihiwêt isi ôma paminikêwin.

piskihtasinahikêwin 28

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin isi mêskotastâwin, sâpo isi ta-kî-mîna asici tipahikêwin ahpô, kîspin namôya mâskôt, kwayask-itôtamowin, kêyiwêhk mîna nahiyikohk ohtisiwin, kiki ôhi askiy, askîwin mîna wîcihiwêwina êkwânihi ka-kî-kayâsêskamik tipêyihtahkik ahpô âpacihtâwak ahpô âpatan, êkwa ka-kî-kimotamâhcik, otinikâtêw, âpacihtâwak, âpatan ahpô wiyakihiwêwin asici namôya opakitêyihtamowin, mwayî mîna kiskêyihtamohiwêwin têpakêyimowin ohci.
  2. kîspin piko sêhkê têpakêyimow ohci ayisiyiniwak ka-nâkatohkâtocik, nahiyikohk ohtisiwin ta-otinam isi ohci askiya, askîwin mîna wîcihiwêwina pâh-pêyakwan ayiwâkan, ispihcâwin mîna katawâhk nîkâninikâsowin ahpô ohci sôniyâwi-ohtisiwin ahpô kotak nahiyikohk mêskotastâwin.

piskihtasinahikêwin 29

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin isi ôma mâwacihcikêwin êkwa kanawêyihcikâsowin ohci ôma wâsakâskamihtawin êkwa ôma pîsakwan ka-osihcikâtêk otaskiy ahpô askîwin êkwa wîcihiwêwina. kihci-môhkomâninâhk ta-osîhtat mîna pihkohtâw nîsôhkamâkêwin pimipayihtâwina kiki iyiniwak isi itowahk mâwacihcikêwin mîna kanawêyihcikâsowin, asici namôya pakwâtitowin.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-otinam ê-sôhkêyihtâkwa towihkâna ta-kêhcinâhiwêt êkwânima namôya kîkway âstahcikôwin ahpô wêpinikêwin ohci mayanohk ascikêwin âpacihcikana ta-ohcipayin isi askiy ahpô askîwin ohci iyiniwak asici namôya opakitêyihtamowi, mwayî mîna kiskêyihtamohiwêwin têpakêyimowin ohci.
  3. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik mîna ta-otinam sôhkêyihtâkwan towihkâna ta-kêhcinâhot, ka-isi natawêyihcikâtêk, êkwânihi pimipayihtâwina kiki pisikêyihcikêwin, kanawêyihcikâtêtwin mîna ta-mînosihtahk ôma miyw-âyâwin ohci nêhiyawak, ka-isi osîhtcikâtêk mîna sôhkêsihcikêwin ohci ôki ayisiyiniwak ka-osâmi wêyihtamihikôt itowahk âpahcihcikana, êkwânihi katawa sôhkêsihcikêwin.

piskihtasinahikêwin 30

  1. osimâkanisîkânak waskawêwina namôya ta-kî-ihtakon ôma askiy ahpô askîwin ohci nêhiyawak, kîspin piko pakitêyihcikâtêw ohci katawâhk itpiyaw nâkatohkâtêwin ahpô kîspin piko sêhkê têpakêyimow asici ahpô natocikâtêw ohci nêhiyawak ka-nâkatohkâtocik.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-mâcihtâw sôhkêyihtâkwan pîkiskwasôwêwin asici nêhiyawak ka-nâkatohkâtocik, sâpô nahiyikohk pimipayihtâwin êkwa and âsônê sâpô opimohtêstamakêwa tasihkêwina, mwayî ka-âpacihtahk otaskiy ahpô askîwin kiki mili­tary waskawêwina.

piskihtasinahikêwin 31

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-pisiskêyihtcikâtêk, ta-tipêyihtahk, kanawêyihcikâtêwin êkwa osîhtcikâtêwin ôsîhcikêwina iyinihkêwin, nakayâskamowin kiskêyihtamohiwewin êkwa nakayâskamowin isîhcikêwina mâmiskôcikêwin, êkwa mîna kêhcinâhowiwina, pimipayihtâwina êkwa isîhcikêwina, asici ayisiyiniw êkwa aniskac ohciwêwin wîcihiwêwina, pakitinikan, maskihkiy, kiskêyihtamohiwewin ohci ôhi âpacihcikana pisiskiw mîna kistikêwin, ayamiwin isîhcikêwina, âcimostâkêwin-masinahikêwin, itasinahikâtêwin, mêtawêwina êkwa nakayâskamowina mêtawêwin êkwa tâpasinahikêwina mîna nikamowin êkwa nîmihitowin. ayâwak mîna ôma miyikosiwin ta-pisiskêyihtcikâtêk, ta-tipêyihtahk, kanawêyihcikâtêwin êkwa osîhtcikâtêwin ohci wiyawâw ka-tipêyihtahk askiy isi ohci isîhcikêwina iyinihkêwin, nakayâskamowina kiskêyihtamohiwewin, êkwa nakayâskamowina isîhcikêwina mâmiskôcikêwin.
  2. nîsôhkamâtowin yahkikiwin asici nêhiyawak, kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-otinam ê-sôhkêyihtâkwa towihkâna ta-nisitawêyihtâkwahk mîna kanawêyihcikâtêwin ôma ka-âpacihtâhk ohci ôhi miyikosiwina.

piskihtasinahikêwin 32

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-kîsêyihtahk êkwa nîkânêyihtâkosiwin osîhcikêwin êkwa pimipayihtâwin kiki ôma pâsci-kisiskâpayihcikêwin ahpô ka-âpacihtahk otaskiy ahpô askîwin êkwa kotaka wîcihiwêwina.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-wihtam isi tâpowakêyihtamowin asici iyiniwak ka-nâkatohkâtocik sâpô opimohtêstamakêwak otasihkêwina kiki isi ta-kahcitinahk opakitêyihtamowin mîna kiskêyihtamohiwêw otêpakêyimowin mwayî-isi ôma pakitêyihtamowin ohci pikwîtowahk pamihtâwin ka-wanâhikocik otaskiy ahpô askîwin êkwa kotaka wîcihiwêwina, âsônê âniskômohcikan asici ôma pâsci-kisiskâpayihcikêwin, âpacihtâwin ahpô âpacihtamôhiwêwin ohci askiy âpacihcikana, nipiy ahpô kotaka wîcihiwêwina.
  3. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ta-pakitinam sôhkêyihtâkwan pimipayihtâwina kiki kwayask-itôtamowin mîna kêyiwêhk mêskotastâwin kiki pikwîtowahk waskawêwina, êkwa nahiyikohk towihkâna ta-otinikatêw isi ta-âciwinikêt kîsinâc wâsakâskamihtawin, sôniyâhkêwin, nîkâninikâsowin, isîhcikêwina ahpô ayamihêwâtisiwin âyimihowin.

piskihtasinahikêwin 33

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-kîsêyihtahk onisitawêyihtâkosiwin ahpô tipêyihtâkosiwin isi tipêyimowin asici ôma iyinihkêwin êkwa isîhcikêwina. namôya ôma nakinam miyikosiwin ohci nêhiyawiyiniwak ta-kahcitinahk otasihkêwin ohci kâ-mâmawi-piskihtâpisocik êkota ka-wîkicik.
  2. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-kîsêyihtahk ôma wiyastêwin mîna ta-nawasona tipêyihtâkosiwin ohci otasihkêwina isi tipêyimowin asici ôma pimipayihtâwin.

piskihtasinahikêwin 34

iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-nîkanipayihtahk, osîhtcikâtêwin mîna pisiskêyihtcikâtêk otasihkêwina wiyastêwin êkwa wiyawâw onisitawêyihtâkosiwin iyinihkêwin, ayamihêwâtisiwin, isîhcikêwina, pimipayihtâwin, isîhcikêwina êkwa, nânitaw isi ihtakon, wiyasiwêwina pamihcikêwin ahpô iyinihkêwin, isi tipêyimowin asici ôma misiwêskamik ayisiyiniw miyikosiwin kistêyihtcikatewin.

piskihtasinahikêwin 35

iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-kîsêyihtahk ôma nâkatêyihtamowin ohci ayisiyiniwak isi omâmawâyâwinihk.

piskihtasinahikêwin 36

  1. iyiniwak, âsônê êkwâniki tâskinikâsôwak ohci misiwêskamik nakiskâtowin, ayâwak ôma miyikosiwin ta-kanawêyihta mîna osîhtcikâtêw nakiskatowin, wâhkôhtowin mîna mâmawohkamâtowin, asici mîna waskawêwin ôhi tâpiskôc kiki ayamihêwâtisiwin, isîhcikêwina, opimohtêstamakêwina, sôniyâhkêwin êkwa nîkâninikâsowin itâpatisiwin, asici wiya ototêmtik êkwa mîna kotakak ayisiyiniwak akamaskihk nakiskâtowin.
  2. kâ-mâmawi-piskihtâpisocik, pîhci pîkiskwasôwêwin mîna mâmawohkamâtowin asici nêhiyawak, ta-otinam ê-sôhkêyihtâkwa towihkâna ta-nîkânîstahk ôma ka-âpacihtâhk mîna kêhcinahow ôma sôhkêsihcikêwin ohci miyikosiwin.

piskihtasinahikêwin 37

  1. iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin isi nisitawêyihcikêwin, kanawâpahcikâsow mîna sôhkêsihcikêwin ohci ostêsimâwoyasiwêwina, têpakêyimowina êkwa kotaka ka-tôcikêmakakihk têpakêyimowina kîsihtâwin asici kâ-mâmawi-piskihtâpisocik ahpô mwêstas kâ-takohtêcik êkwa ta-ayâcik kihci-môhkomâninâhk kisteyihtakosiwin êkwa têyih tâkosiwin itowahk ostêsimâwoyasiwêwina, têpakêyimowina êkwa kotaka ka-tôcikêmakakihk têpakêyimowina.
  2. namakîkway pîhci ôma wîhtamâkêwin ta-kî-otitwêstamâkan isi ta-âciwinikâtêt ahpô âhtascikiwêwin ôma miyikosiwin ohci iyiniwak ka-itastêk pîhci ostêsimâwoyasiwêwina, têpakêyimowina êkwa kotaka ka-tôcikêmakakihk têpakêyimowina.

piskihtasinahikêwin 38

kâ-mâmawi-piskihtâpisocik pîhci pîkiskwasôwêwin êkwa mâmawohkamâtowin asici iyiniwak, ta-otinam katawâhk towihkâna, asici mîna wiyasiwêwin towihkâna, ta-pihkohtât iskwêyanihk ohci ôma wîhtamâkêwin.

piskihtasinahikêwin 39

iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-ayâcik pîhtikwêwin isi sôniyâwi êkwa pimipayihtâwin wicihiwêwin ohci kihci-môhkomâninâhk êkwa sâpô misiwêskamik mâmawohkamâtowin, kiki cîhkêyihtamowin ohci ôma miyikosiwin ka-itastêk pîhci ôma wîhtamâkêwin.

piskihtasinahikêwin 40

iyiniwak ayâwak ôma miyikosiwin ta-pîhtikwêcik isi mîna sêmâk maskawêyihtamowin sâpô kwayask-itôtamowin êkwa kêyiwêhk pimipayihtâwin kiki ôma oyasiwêwin ohci mawinêskâkêwin mîna kîhkâhtowina asici kihci-môhkomâninâhk ahpô kotakak mawinêhikewak, asici mîna ta-sôhkêyihtâkwahk mînosihtawin kiki kahkiyaw pîkonikâtêwin ohci tipiyaw mîna mâmawihitowin miyikosiwin. iyikohk maskawêyihtamowin ta-kî-itêyihtâkwan isi ôma iyinihkêwin, isîhcikêwina, itasiwêwina êkwa katawâhk pamihcikêwin ohci nêhiyawak ka-nâkatohkâtocik êkwa misiwêskamik ayisiyiniw omiyikosiwin.

piskihtasinahikêwin 41

ôki mâmawohkamâtowak mîna nisitawêyihtâkwan pamihâwina ohci ôma tahtoskânêsiwak wîcihitowin pamihcikêwin êkwa kotaka mâmawohkamâtowin sipwêpayihcikêwak ta-kî-wîcihiwêw isi iyawis nisitohtamowin ohci ôhi wiyasiwêwina ohci ôma wîhtamâkêwin sâpô mobilization, asici kotaka kîkway, ohci sôniyâwi mâmawohkamâtowin êkwa pimipayihtâwin wicihiwêwin. piko isi êkwa sâpo isi ohci kêhcinâhowiw wîcihiwêwin ohci iyiniwak ohci âyimihiwêwina ka-wanâhikocik ta-kî-osîhtcikâtêw.

iskihtasinahikêwin 42

ôma tahtoskânêsiwak wîcihitowin, opaminikêwak, asici mîna mêcimwâci-itêyihtamowin isi nêhiyaw pîkiskwâtamowina, êkwa nisitawêyihtâkwan pamihâwin, asici mîna askininahk yahkohtêwin, êkwa kihci-môhkomâninâhk ta-kî- nîkanipayihtahk manâcihêwêwin kiki mîna kahkiyaw sâkaskinahtâwin ohci ôhi wiyasiwêwin ohci ôma wîhtamâkêwin mîna pimitisaham ka-sôhkêyihtâkwahk ohci ôma wîhtamâkêwin.

piskihtasinahikêwin 43

ôma miyikosiwin nisitawêyihtâkw pîhci-ôta kistastêw ôma iyikohk itasiwêwin kiki ôma âhkamêyihtamowin, mamihcâyâwin êkwa miyw-âyâwin ohci iyiniwak ôma askihk.

iskihtasinahikêwin 44

kahkiyaw ôma miyikosiwin êkwa tipêyimisowin nisitawêyihtâkwan pîhci-ôta asici pêyakwan kêhcinâhiwêwin isi nâpêw êkwa iskwêw iyiniw ayisiyiniwak.

iskihtasinahikêwin 45

namakîkway pîhci ôma wîhtamâkêwin ta-kî-mâmiskôcikâtêw isi ta-âciwinikâtêt ahpô âhtascikiwêwin ôma miyikosiwin iyiniwak ka-ayâcik ahpô ta-kî-ayâcik nîkanihk.

iskihtasinahikêwin 46

  1. namakîkway pîhci ôma wîhtamâkêwin ta-kî-otitwêstamâkan isi ta-itwêmakahk kiki pikwîtowahk kâ-mâmawi-piskihtâpisocik, ayisyiniw, mâmawihitowin ahpô ayisyiniw pikwîtowahk miyikosiwin ta-nôcihtât isi pikwîtowahk waskawêwin ahpô ta-itotahk pikwîtowahk waskawêwin asâwâc isi ôma nahêyihtowin ohci ôma tahtoskânêsiwak wîcihitowin ahpô mâmiskôcikâtêw isi pakitinamakêw ahpô sîhkihkêmowin pikwîtowahk wâskâwêwin êkwânima ta-kî-pahkwênam ahpô nakinam, kahkiyaw ahpô pahki, ôma okimânâhk kanâci-pimâtisiwin ahpô opimohtêstamakêwina nahipayiwin ohci ayiwâkan mîna âsawi-tipêyimisowin kâ-mâmawi-piskihtâpisocik.
  2. ka-âpacihtâhk ôma miyikosiwin ka-wîhtamakihk pîhci ôma wîhtamâkêwin, ayisiyiniw miyikosiwin êkwa kihci itâpatakêyimowin tipêyimisowina ohci kahkiyaw ta-manâcihcikâtêwa. ôma ka-âpacihtâhk ohci miyikosiwin ka-itastêk pîhci ôta wîhtamâkêwin ta-kî-natawêyihtâkwan pikwîtowahk nakinamâkêwina ka-isi kîsêyihcikâtêk wiyasiwêwinihk êkwa mîna isi tipêyimowin asici ôma misiwêskamik ayisiyiniw omiyikosiwin nâkatêyihtamowina. pikwîtowahk nakinamâkêwina ta-kî-namôy-pakwâtitowin êkwa âhkwâtan ka-natawêyihtâkwan êwako ohci piko ta- kâhcitinikâtêk nisitawêyihcikêwin mîna manâcihêwêwin kiki ôma miyikosiwin êkwa tipêyimisowina ohci kotakak êkwa mîna kiki ta-nakiskatahk ôma kwayask-itôtamowin mîna mitoni compelling nitawêyihcikêwina ohci pimohtêstamakêwin askiy.
  3. ôhi wiyasiwêwina ka-itastêkihk pîhci ôma wîhtamâkêwin ta-kî-itwêstamâkan isi tipêyimowin asici ôma itasiwêwin ohci kihci-itasiwâtêwin, onîkânîwak kâ-nîkânapîstâkoyâhkok, manâcihêwêwin kiki ayisiyiniw miyikosiwin, pêyakwan iyikohktawin, namôy-pakwâtitowin, katawa tipêyimisowin êkwa tâpowakêyihtamowin.

itasinahikâtêwin ohci graphic itasinahikêwin unit,

kihci-kamik ohci mâmawâyâwinihk kiskêyihtamohiwêwin,

tahtoskânêsiwak wîcihitowin

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *